Ազգությամբ հրեա Լյոբ Շտրաուսը ծնվել է 1829 թվականին Բավարիայում: 1947 թվականին, հոր մահից հետո, Լյոբը մոր և երկու քույրերի հետ արտագաղթել է Միացյալ Նահանգներ: Նոր երկիր, նոր կյանք և նոր՝ ավելի ամերիկյան անուն: Լյոբը դարձավ Լիվայ, իսկ ազգանվան առաջին հնչյունը փոխեց ս-ի` դառնալով Ստրաուսս: Լիվայի ավագ եղբայրները նրանից առաջ էին տեղափոխվել ԱՄՆ և Նյու Յորքում զբաղվում էին կտորների վաճառքով: Այնպես որ Լիվային ծանոթ էր այդ ոլորտը, սակայն սկզբնական շրջանում նա զբաղված էր հիգiենիայի պարագաների և այլ իրերի մանրածախ վաճառքով:

Ամեն ինչ փոխվեց 1849 թվականին, երբ Կալիֆոռնիայում գտան ոսկի և բացվեցին հանքեր, իսկ հազարավոր մարդիկ շտապեցին այնտեղ` արագ հարստանալու երազանքով: Ամերիկյան պատմության այս շրջանը պատմության մեջ մնաց «ոսկու տենդ» անվանմամբ: Ոսկու որոնումները հազարավոր մարդկանց համար վերածվել էր մոլուցքի, դրա համար նրանք զոհաբերում էին ժամանակ, գումար և առողջություն:

Բայց իրականում այս շարժման արդյունքում իրապես հարստացան ոչ թե ոսկի որոնողները, այլ այն մարդիկ, ովքեր այդ արկածախնդիր մարդկանց մետաղ փնտրելու գործիքներ, մշակելու նյութեր, սնունդ և հագուստ էին վաճառում: Ստրաուսը հենց այդպիսի վաճառական էր:

Սկզբում նա փորձում էր բրեզենտ ջրակայուն կտորից վրաններ վաճառել, սակայն վրանները մեծ պահանջարկ չունեցան․ ըստ լեգենդի, ոսկի փնտրողներից մեկն ասաց նրան, որ ոչ թե վրան է պետք, այլ դիմացկուն տաբատ, որով հնարավոր կլինի անգամ բաց երկնքի տակ քնել:

Եվ իսկապես, նկատեց Ստրաուսսը, մարդկանց հագուստն ուղղակի չի դիմանում աշխատանքային այս վատ պայմաններին և շուտ պատռվում է: Եվ նրա մոտ հանճարեղ միտք ծագեց` գտնել ամենաամուր կտորը, տաբատներ կարել տալ և մեծաքանակ վաճառք սկսել աշխատավորների ճամբարներում: Այդ նպատակով էլ նա հիմնեց իր վաճառքի բրենդը `1853, անվանելով Levi Strauss & Co.

Սակայն սկզբում, նրա վաճառած տաբատներն ունեին խնդիրներ։ Թեև ընդհանուր ամուր էին, սակայն գրպանները ծանրությունից կախվում էին և պոկվում: Խնդիրը լուծվեց 1872 թվականին: Նրա մշտական հաճախորդ Ջեյկոբ Դեվիսը, ով Ստրաուսից կտոր և թելեր էր գնում ջինսե տաբատներ կարելու համար, գտավ գրպաններն ամրացնելու հնարք ` դրանց անկյուններին մետաղյա ամրակներ կպցնելով և կիսվեց իր գյուտով Լիվայի հետ:

Մեկ տարի անց, 1873 թվականի մայիսի 20-ին, նրանք միասին ստացան այդ մեթոդը կիրառելու արտոնագիրը: Այդ օրն էլ համարվում է «կապույտ ջինսի» ստեղծման սկիզբը, իսկ 1886 ին ստեղծվեց տաբատի հետնամասի պիտակը, որի վրա պատկերված էր երկու ձի, որոնք փորձում էին պատռել ջինսը: Ահա թե որքան վտահ էին նրանք ջինսեր ամրության վրա:

Չնայած, որ ջինսերը մեծ մասսայականություն էին վայելում ստեղծման առաջին իսկ օրից, այնուամենայնիվ, դրանք մնում էին աշխատավորների հագուստ, և պահանջվեց գրեթե կես դար, որպեսզի ընկերությունում ստեղծեն կանացի ջինսերը։ Վերջապես կանայք այլևս ստիպված չէին լինելու տղամարդկանց համար նախատեսված ջինսերը հագնել: Lady Levi’s-ը ստեղծվեց 1934-ին:

Կովբոյական ֆիլմերի տարածվածությունն ևս նպաստեց Levi’s ջինսերի հայտնիությանը: Նման ֆիլմերի երկրպագուները սկսեցին հագնել ջինսեր` կրկնօրինակելով իրենց սիրելի հերոսներին: Եվ ո՞վ, եթե ոչ Մերելին Մոնրոն, պետք է հագներ առաջին անգամ կանացի քիպ ջինսը իր The Misfits ֆիլմում: Դա ընդմիշտ փոխեց կանացի ջինսերի մասին պատկերացնումները:

Ստեղծվելով բացառապես մեկ տեղանքի աշխատողների համար, Levi’s ջինսերը համաշխարհային ճանաչման հասան՝ ԱՄՆ-ից տարածվելով ամբողջ աշխարհով մեկ: 1960-ականներից սկսած բրենդի ջինսերը հագնում էր ըմբոստացող երիտասարդությունը, իսկ 1983-ին Levi’s-ն արդեն հարյուրավոր պաշտոնական խանութներ բացեց եվրոպական քաղաքներում: Ջինսի ալիքն այնքան հուժկու էր, որ դրա արձագանքները հասան նաև աշխարհին ոչ այնքան բաց Խորհրդային Միություն։ Նույնիսկ այստեղի երիտասարդները չէին կարող բաց թողնել նման նորաձև հագուստը: Այլ հարց է, թե ինչպես էր ջինսերն ու այլ «իմպրտնի» հագուստը ներթափանցում երկաթյա վարագույրից այս կողմ:

Չնայած նրան, որ ԽՍՀՄ ից Եվրոպա գնալու թույլտվություն քչերն ունեին, սակայն ով վերադառնում էր, անպայման իր հետ մի քանի զույգ ջինս էր բերում` իր տաբատի տակից հագած, մարմնի վրա փաթաթած, ճամպրուկի տակ կրկնակի գաղտնի տեղում պահած: Այդ ջինսերը հետո մի քանի անգամ ավել գնով էին վաճառվում: Պետությունը գաղտնի վերավաճառողների դեմ պայքարում էր ինչպես կարող էր՝ որին տուգանելով, որին աքսորելով: Փորձեցին նաև կազմակերպել սեփական ջինսերի արտադրությունը, որոնք կրկնօրինակում էին Levi’s-ի տաբատների ձևը, սակայն որակն, իհարկե, շատ զիջում էր օրիգինալին: Մարդիկ նման ջինսեր գնելիս տանն ինքնուրույն փորձում էին կատարելագործել՝ եռացնելով և գունավորելով:

Ամեն ինչ փոխվեց ԽՍՀՄ-ի փլուզվումից հետո: Ջինսերը սկզբում հայտնվեցին «կոմիսիոներում» որոնք սեքընդ հենդի և սովորական խանութի խառնուրդ էին, իսկ ավելի ուշ մարդիկ գնում էին որևէ մեկի տուն, որովհետև տվյալ մարդը ծանրոց էր ստացել ԱՄՆ-ից, և այնտեղ միանշանակ կլիներ մի քանի զույգ Levi’s:

Վերջին երկու տասնամյակում Levi’s ջինսերը դարձել են հասանելի բոլորին, աշխարհի ցանկացած կետից կարող ես պատվիրել և գնել ցանկացած մոդել, կամ պարզապես այցելելն Երևանում գործող պաշտոնական խանութ:

Այսօր Levi’s բրենդը (ի դեպ, ընկերությունը մինչ օրս ղեկավարում են Լիվայ Ստրաուսի ժառանգները) վաճառում է ոչ միայն ջինսե տաբատներ, այլև պիջակներ, այլ հագուստ և աքսեսուարներ: Անփոփոխ է մնում միայն որակը և այս ջինսերի մասին պատկերացնումները, եթե ուզում ես որակյալ ջինե տաբատ, ապա առաջին բրենդը, որ մտքովդ անցնում է, Levi’s-ն է։ Այդ տաբատներն անցել են 170 տարվա փորձաքննություն:

Բամբակյա հատուկ գործվածքով այս կտորն արտադրվում էր միաժամանակ և՛ Ջենովայում և՛ ֆրանսիական Նիմ քաղաքում: Թելի գույնը ինդիգո կապույտ էր, այդտեղից էլ առաջացել է «bleu de Gênes» ( բլյու դը Ջենես) անունը, որն էլ ժամանակի ընթացքում փոփոխվելով դարձել է «Blue Jeans» (բլյու ջինս): Իսկ «դենիմ» բառն առաջացել է «Serge de Nîmes»՝ «ամուր կտոր Նիմից» արտահայտությունից, որը ևս ժամանակի ընթացքում աղավաղված դարձել է «denim»: Levi’s-ն, ըստ էության, ջինսե կտորների առաջին խմբաքանակները ստացել է Ջենովայից, իսկ այնուհետև ֆրանսիացի նավաստիները բերել են դենիմը:

Հետաքրքիր վիճաբանություն է հաճախ առաջանում բրենդի անվան արտասանության շուրջ: Այն ամերիկյան բրենդ է, արտասանվում է, օրիգինալ ձևով «Լիվայս», սակայն մեզ հետ համաձայն չեն լինի շատ այլ երկրներում, օրինակ Ֆրանսիայում, որտեղ ավելի շատ կարող ենք հանդիպել «Լևիս» արտասանության ձևը: